{"id":2497,"date":"2022-01-25T09:02:26","date_gmt":"2022-01-25T08:02:26","guid":{"rendered":"http:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/?p=2497"},"modified":"2022-01-25T09:02:26","modified_gmt":"2022-01-25T08:02:26","slug":"zapomniana-poniemiecka-skladnica-paliw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/index.php\/2022\/01\/25\/zapomniana-poniemiecka-skladnica-paliw\/","title":{"rendered":"Zapomniana poniemiecka sk\u0142adnica paliw"},"content":{"rendered":"
\"\"

Uk\u0142ad terenu w w 1944 i w 2021 roku<\/p><\/div>\n

Wyszk\u00f3w po II wojnie \u015bwiatowej z uwagi na skal\u0119 zniszcze\u0144 wymaga\u0142 prawie ca\u0142kowitej odbudowy. Do tego potrzebne by\u0142y r\u00f3\u017cnego rodzaju \u015brodki komunikacyjne \u2013 od pojazd\u00f3w ci\u0119\u017carowych po stacje paliwowe. Referat Odbudowy w Starostwie Powiatowym w Pu\u0142tusku zaakceptowa\u0142 przedstawiony przez Zarz\u0105d Miejski w Wyszkowie plan zaadaptowania poniemieckich zbiornik\u00f3w paliwowych z lat 1941\u20131944 na Sk\u0142ad Produkt\u00f3w Naftowych. Przedstawiamy Pa\u0144stwu dotychczas nieznan\u0105 histori\u0119 niemieckiej sk\u0142adnicy paliwowej zlokalizowanej na terenie istniej\u0105cej w II po\u0142owie XX w. Wyszkowskiej Fabryki Mebli.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

16 grudnia 1948 r. Referat Odbudowy w Starostwie Powiatowym w Pu\u0142tusku otrzyma\u0142 od Zarz\u0105du Miejskiego w Wyszkowie zbi\u00f3r dokument\u00f3w zawieraj\u0105cych min. opis zniszcze\u0144 Wyszkowa poniesionych w czasie II wojny \u015bwiatowej, a tak\u017ce inwentarze zachowanych obiekt\u00f3w na terenie miasta z lat 1945-1947. Dokumenty znalaz\u0142y si\u0119 w starostwie za spraw\u0105 prowadzonej od grudnia 1948 r. inwentaryzacji nieruchomo\u015bci na terenie wojew\u00f3dztwa warszawskiego. Proces ten mia\u0142 dwa kluczowe cele: przygotowanie do wprowadzenia w 1950 r. nowego podzia\u0142u administracyjnego Polski oraz przej\u0119cie na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa maj\u0105tk\u00f3w po\u017cydowskich lub poniemieckich.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d dokument\u00f3w znajduje si\u0119 protok\u00f3\u0142 z 29 sierpnia 1947 r. zawieraj\u0105cy informacje o odbudowie Wyszkowa. Do plan\u00f3w do\u0142\u0105czony zosta\u0142 wykaz inwestycji, w tym budow\u0119 wodoci\u0105g\u00f3w i kanalizacji, dw\u00f3ch szk\u00f3\u0142 powszechnych, gimnazjum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego i szko\u0142y zawodowej, szpitala z ogrodem, ratusza miejskiego, robotniczej dzielnicy mieszkaniowej (sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z 500 dzia\u0142ek) oraz Sk\u0142adu Produkt\u00f3w Naftowych.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Uk\u0142ad terenu w 2021 roku<\/p><\/div>\n

Ostatnia z wymienionych inwestycji mia\u0142a zosta\u0107 zrealizowana jako pierwsza, z uwagi na wymagane zaopatrzenie w paliwo pojazd\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych odbudowie. Wydzia\u0142 Przemys\u0142owy Zarz\u0105du Miejskiego w Wyszkowie zaproponowa\u0142 kom\u00f3rce nadzoruj\u0105cej spraw\u0119, czyli Centrali Produkt\u00f3w Naftowych, aby baza paliw powsta\u0142a na terenie \u201eby\u0142ego sk\u0142adu benzynowego, poniemieckiego na dzia\u0142kach nale\u017c\u0105cych do obywateli: Dominowskiego W\u0142adys\u0142awa, Kosewskiego [Wac\u0142awa] i [Stanczewskiego Feliksa]\u2026\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Uk\u0142ad terenu w 1944 roku, niemieckie zdj\u0119cie lotnicze<\/p><\/div>\n

Niemcy w latach 1941\u20131944 w pobli\u017cu toru kolejowego mi\u0119dzy stacj\u0105 Wyszk\u00f3w, a przejazdem drogowo\u2013kolejowym w pasie ul. \u015awi\u0119toja\u0144skiej, ulokowali na terenie grunt\u00f3w ornych ww. mieszka\u0144c\u00f3w Wyszkowa baz\u0119 paliw dla swoich pojazd\u00f3w stacjonuj\u0105cych w mie\u015bcie oraz okolicach. Niewykluczone, \u017ce z bazy korzysta\u0142o r\u00f3wnie\u017c polowe lotnisko w Tulewie. Do bazy paliwowej od stacji Wyszk\u00f3w doprowadzono bocznic\u0119 kolejow\u0105, przy kt\u00f3rej powsta\u0142a r\u00f3wnie\u017c rampa. Po wycofaniu si\u0119 wojsk niemieckich z ziem polskich, obiekty te sta\u0142y si\u0119 nieu\u017cytkami, co \u015bwiadczy o tym, \u017ce nie zosta\u0142y zniszczone, a ich stan pozwala\u0142 na ponowne wykorzystanie.<\/p>\n

Do akt do\u0142\u0105czono projekt niniejszej inwestycji, na kt\u00f3rym naniesiono obiekty z lat 1941\u20131944. Z szkicu wynika, \u017ce Niemcy wybudowali pod ziemi\u0105 min.: 8 zbiornik\u00f3w paliwowych, ka\u017cdy o 500 m3<\/sup> pojemno\u015bci, rozlewni\u0119 o wymiarach 7×8 m, magazyn olejowy 50×10 metr\u00f3w, szop\u0119 na puste beczki o wymiarach 13×22 m i budynek administracyjny 10×10 m. Ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa obiekty te znajdowa\u0142y si\u0119 w pewnym oddaleniu od siebie, co wynika\u0142o z \u0142atwopalnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci przechowywanego materia\u0142u. Projekt z\u0142o\u017cony przez Zarz\u0105d Miejski zak\u0142ada\u0142 prawie ca\u0142kowite wykorzystanie poniemieckiej infrastruktury. Proponowane zmiany dotyczy\u0142y jedynie przekszta\u0142cenia uk\u0142adu dr\u00f3g oraz wybudowanie kilku dodatkowych budynk\u00f3w administracyjnych.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Bocznica kolejowa prowadz\u0105ca do olejarni, ok. 2009 r.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Rozbi\u00f3rka bocznicy, lipiec 2011 r.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Miejsce po rozebranej bocznicy, listopad 2011 r.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

\u015alad po rozebranej rampie w budynku olejarni, 2012 r.<\/p><\/div>\n

Kwerenda pozosta\u0142ych dokument\u00f3w nie wyja\u015bnia wprost jak\u0105 decyzj\u0119 podj\u0119\u0142a Centrala Produkt\u00f3w Naftowych w Warszawie w sprawie uruchomienia w Wyszkowie Sk\u0142adnicy Produkt\u00f3w Naftowych w poniemieckiej bazie paliw. Z uwagi na wzrastaj\u0105ce zapotrzebowanie na paliwo wynikaj\u0105ce ze zwi\u0119kszaj\u0105cej si\u0119 liczb\u0119 pojazd\u00f3w (s\u0142u\u017c\u0105cych r\u00f3wnie\u017c przy odbudowie Wyszkowa i okolicznych miejscowo\u015bci), nale\u017cy przepuszcza\u0107, \u017ce baz\u0119 uruchomiono. Nie znany pozostaje czas jej funkcjonowania. Obecno\u015b\u0107 obiektu datuj\u0119 na lata 1948\u20131959. W 1959 r. na terenie bazy paliw rozpocz\u0119to budow\u0119 Wyszkowskiej Fabryki Mebli. Co ciekawe, WFM r\u00f3wnie\u017c wykorzysta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 poniemieckich obiekt\u00f3w. Jeden z nich, czyli magazyn olejowy (powi\u0119kszony po II wojnie \u015bwiatowej) z ramp\u0105 kolejowa (obecnie rozebran\u0105) istnieje do dzi\u015b.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"Piotr

Piotr J. Kosi\u0144ski<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\n
\"\"<\/a>

Budynek magazynu olejowego, 2012 r.<\/p><\/div>\n

\"\"<\/a>

Ten sam budynek, 2021 r.<\/p><\/div>\n

\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Archiwum Pa\u0144stwowe w Warszawie Oddzia\u0142 w Pu\u0142tusku, Akta Miasta Wyszkowa, sygn. 79\/209\/4\/50 \u201eDane statystyczne o mie\u015bcie, mieszkania, zak\u0142ady przemys\u0142owe -odbudowa\u201d.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesne fotografie pochodz\u0105 z lat 2009\u20132013 ze zbior\u00f3w Piotra J. Kosi\u0144skiego @Wyszkowska Altantyda oraz Sebastiana Gom\u00f3\u0142ki @StacjaWyszk\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wyszk\u00f3w po II wojnie \u015bwiatowej z uwagi na skal\u0119 zniszcze\u0144 wymaga\u0142 prawie ca\u0142kowitej odbudowy. Do tego potrzebne by\u0142y r\u00f3\u017cnego rodzaju \u015brodki komunikacyjne \u2013 od pojazd\u00f3w ci\u0119\u017carowych po stacje paliwowe. Referat Odbudowy w Starostwie Powiatowym w Pu\u0142tusku zaakceptowa\u0142 przedstawiony przez Zarz\u0105d Miejski w Wyszkowie plan zaadaptowania poniemieckich zbiornik\u00f3w paliwowych z lat 1941\u20131944 na Sk\u0142ad Produkt\u00f3w Naftowych. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[15,307,308,309,310,311,312,313,314,315,316,317,318,319],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2497"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2497"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2521,"href":"https:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2497\/revisions\/2521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wyszkowskaatlantyda.mazowsze.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}